મકરસંક્રાંતિને શા માટે કહેવામાં આવે છે તલ સંક્રાંતિ? જાણો તેનો ઈતિહાસ

ધાર્મિક

સનાતન ધર્મમાં મકરસંક્રાંતિનું ખૂબ જ મહત્વ છે. ખરેખર, જે દિવસે સૂર્ય તેના પુત્ર શનિની રાશિમાં પ્રવેશ કરે છે, તે દિવસને મકરસંક્રાંતિ કહેવામાં આવે છે. મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર દેશભરમાં ધૂમધામથી ઉજવવામાં આવે છે. આ સ્થિતિમાં આ વખતે આ તહેવાર 14 જાન્યુઆરીએ છે અને આ દિવસે જાપ, તપ, દાન અને સ્નાનનું વિશેષ મહત્વ છે. આ વખતે જ્યારે સૂર્ય મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરશે ત્યારે પાંચ ગ્રહોનું સંયોજન બનશે. જેમાં સૂર્ય, બુધ, ગુરુ, ચંદ્ર અને શનિ પણ શામેલ થશે. જોકે આ વખતે મકરસંક્રાંતિમાં ઘણા વિશેષ સંયોગો બની રહ્યા છે, જેના કારણે આ વખતે તહેવારને વધુ શુભ માનવામાં આવી રહ્યો છે.

આ વખતે શનિ તેની પોતાની રાશિ મકરમાં છે. આ કારણે 2021 માં મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને વિશેષ બની ગયો છે. શાસ્ત્રો અનુસાર આ દિવસે સૂર્ય ઉત્તરાયણ થઈ જાય છે અને તાપમાન ધીરે ધીરે વધવા લાગે છે. જોકે મકરસંક્રાંતિના દિવસે દાન કરવાથી પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે. જ્યોતિષીઓ અનુસાર મકરસંક્રાંતિના દિવસે ભગવાન સૂર્ય ધન રાશિમાંથી નીકળીને પોતાના પુત્ર શનિની રાશિ મકરમાં પ્રવેશ કરે છે. જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર સૂર્ય પોતે આ દિવસે પુત્ર શનિને મળવા જાય છે અને તેથી જ આ દિવસે મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. ચાલો જાણીએ મકરસંક્રાંતિ સાથે જોડાયેલી કેટલીક રસપ્રદ સ્ટોરી વિશે.

આ છે મકરસંક્રાંતિની કેટલીક ઐતિહાસિક વાર્તાઓ: હિન્દુ ધર્મ શાસ્ત્રોમાં મકરસંક્રાંતિ વિશે ઘણી વાર્તાઓ પ્રચલિત છે. પરંતુ તેના વિશે સૌથી પહેલા શ્રીમદ્ ભગવત અને દેવી પુરાણમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તે અનુસાર શનિ મહારાજ તેમના પિતા સૂર્યદેવને નફરત કરતા હતા. જણાવી દઈએ કે શનિદેવ ભગવાન સૂર્યની પહેલી પત્ની છાયાના પુત્ર છે.

ખરેખર એક વખત ભગવાન સૂર્યએ પહેલી પત્ની છાયાને તેની બીજી પત્ની સંજ્ઞાના પુત્ર યમરાજ સાથે ભેદભાવ કરતા પકડી લીધી હતી. આ વાતથી ગુસ્સે થઈને ભગવાન સૂર્યએ તેની પત્ની છાયા અને પુત્ર શનિને તેમનાથી અલગ કરી દીધા. આ પછી શનિદેવ અને છાયાએ સૂર્યને રક્તપિત્તના રોગનો શ્રાપ આપ્યો હતો.

સૂર્યને રક્તપિત્તના રોગથી પીડાતા જોઈને તેમના પુત્ર યમરાજ ખૂબ જ દુખી થયા અને તેણે પોતાના પિતાને બિમારીથી છુટકારો અપાવવા માટે તપ કર્યું. તે જ સમયે સૂર્યદેવે ગુસ્સે થઈને શનિ મહારાજનું ઘર સળગાવી દીધું હતું. જોકે શનિદેવ અને તેની માતા છાયાને તેનાથી ઘણી મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો. આ પછી, યમરાજે તેની સાવકી માતા અને ભાઈની વેદના જોઈ તેના કલ્યાણ માટેને સૂર્યદેવને સમજાવ્યું.

યમરાજની સલાહથી સૂર્યદેવ શનિના ઘર કુંભમાં પહોંચ્યા હતા અને ત્યાં જોયું કે બધુ બળી ગયું છે. આવી સ્થિતિમાં, તેમના પિતા સૂર્યના આગમનથી શનિદેવ એ માત્ર કાળા તલથી તેમની પૂજા કરી અને તેનાથી ખુશ થઈને, સૂર્યએ આશીર્વાદ આપ્યા કે શનિનું બીજું ઘર મકર રાશિ હશે અને ત્યાં મારા આગમનથી તે ધન-ધાન્યથી ભરાઈ જશે. આવી સ્થિતિમાં તલને લીધે શનિ મહારાજને તેમનો વૈભવ મળ્યો અને આ જ કારણ છે કે મકરસંક્રાંતિના દિવસે તલથી સૂર્ય ભગવાન અને શનિદેવની પૂજા કરવામાં આવે છે. તેથી મકરસંક્રાંતિને તલ સંક્રાંતિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

આ સિવાય જે બીજી કથા પ્રચલિત છે તે એ છે કે મકરસંક્રાંતિના દિવસે, ગંગાજી તેમના ભક્ત ભગીરથની પાછળ-પાછળ કપિલ મુનિના આશ્રમ થઈને સાગરમાં જઈને મળી ગયા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે મકરસંક્રાંતિના દિવસે જ ગંગાજી પૃથ્વી પર આવ્યા હતા અને તેથી જ આ દિવસે ગંગા નદીમાં સ્નાન કરવું મહત્વપૂર્ણ છે.

મકરસંક્રાંતિ વિશેની બીજી દંતકથા એવી છે કે આ દિવસે પિતા ભીષ્મે પોતાનો દેહ ત્યાગ કર્યો હતો. ભીષ્મ પિતામહને ઈચ્છા મૃત્યુનું વરદાન મળ્યું હતું. તેણે પોતાના શરીરનો ત્યાગ કરવા માટે સૂર્યનું મકર રાશિમાં આવવાની રાહ જોઈ હતી. માનવામાં આવે છે કે મકર સંક્રાંતિના દિવસે શરીરનો ત્યાગ કરવાથી આત્મા સીધી સ્વર્ગમાં પહોંચે છે.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *